Roken

Artsen hebben een lespakket gemaakt alleen gericht op vapen: Vapen. Jouw keuze. Dit lespakket gaat in op de gevaren van vapen en de invloed van de tabaksindustrie.

Kinderen uit de groepen 7 en 8 van 5 basisscholen uit IJsselstein hebben stoeptegels ontworpen om roken en vapen tegen te gaan. De stoeptegel van Mohamed Albrawabrah van ’t Kasteel is als winnaar uit de bus gekomen en zal op verschillende plekken in IJsselstein geplaatst worden.

Steeds meer jongeren vapen, en steeds meer jongeren doen dat dagelijks. Een deel van hen wil er graag mee stoppen, of denkt erover na. Het nieuwe Stopplan ‘Stoppen met Vapen’ is speciaal ontwikkeld om jongeren vanaf 14 jaar op weg te helpen. Claire de Nerée tot Babberich is projectleider bij het Trimbos-instituut en expert op het gebied van stoppen met roken en vapen bij jongeren. Zij schreef er onderstaand blog over.

Jongeren lijken meestal weinig gemotiveerd om te stoppen met vapen. Ook zijn aanbieders van stoppen-met-roken- en vapenbegeleiding nog erg zoekende naar de juiste vorm van begeleiding voor deze doelgroep. Dat blijkt uit de verkenning ‘Stoppen met vapen’ van het Trimbos-instituut. Voor de verkenning interviewden wetenschappelijk medewerkers Judith Delemarre-Edens en Petra Hopman verschillende stoppen-met-rokencoaches.

Een gezonde start begint al vóór de zwangerschap en loopt door in de eerste levensjaren van het kind. Roken, alcoholgebruik en mentale klachten rond de zwangerschap vormen risico’s voor de ontwikkeling van het (ongeboren) kind. Op Gezondestart.nl vinden onderwijsprofessionals en zorgverleners en onderbouwde hulpmiddelen om deze thema’s bespreekbaar te maken in de preconceptiefase, tijdens de zwangerschap én in de vroege kindertijd.

Het ministerie van VWS is op 12 mei gestart met de campagne ‘Nee tegen vapen’. De campagne is bedoeld om jongeren en hun ouders bewust te maken van de schadelijkheid van vapen. Scholen kunnen de bijbehorende materialen gebruiken om leerlingen hierover voor te lichten en het gesprek aan te gaan.

Onlangs riep staatssecretaris Karremans ouders op om vape-artikelen van hun kinderen af te pakken en weg te gooien. De oproep kwam naar aanleiding van het bericht dat er het afgelopen jaar zeker veertien kinderen in het ziekenhuis terecht zijn gekomen als gevolg van vapen. Scholen kunnen ook hun rol pakken bij het bestrijden van vapen, betogen Simone Onrust en Claire de Nerée tot Babberich van Trimbos instituut in onderstaand blog.

Hoe staat het met het middelengebruik van mbo-studenten? Nog steeds roken veel mbo-studenten en onder hen wordt steeds méér gevapet. Bijna een kwart van de mbo-studenten die dagelijks vapen rookt ook dagelijks. Het lachgasgebruik is de afgelopen jaren verder afgenomen en het gebruik van 3-MMC en 4MMC toegenomen. Ook gebruikt 1 op de 16 mbo-studenten slaap- of kalmeringsmiddelen zonder doktersvoorschrift. Dit blijkt uit de Mbo-Middelenmonitor van het Trimbos-instituut, die in 2023 voor de vijfde keer is uitgevoerd.

Het gebruik van nicotine onder jongeren is de afgelopen jaren sterk toegenomen door slimme marketing die hen rechtstreeks beïnvloedt. Kunnen we dit tij keren door jongeren simpelweg te leren om ‘nee’ te zeggen tegen groepsdruk? In onderstaand blog legt Simone Onrust van het Trimbos-instituut uit waarom dit niet zo eenvoudig is en wat we wél kunnen doen om jongeren te beschermen.

Op 4 november gaat de 26e editie van de Smokefree Challenge van start, een wedstrijd voor klassen 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. De leerlingen beloven om een halfjaar lang niet te roken, vapen of snus te gebruiken. De klas met de beste creatieve opdracht wint de hoofdprijs: een dagje uit naar keuze voor de hele klas, inclusief busvervoer.

Steeds meer jonge kinderen vapen. Moeten we nu massaal gaan voorlichten op de basisschool? “Liever niet”, betoogt Simone Onrust in een blog op de website van het Trimbos-instituut. “Maar dat wil niet zeggen dat er geen actie nodig is. Basisscholen kunnen namelijk wel andere dingen doen die veel effectiever zijn.”

82 procent van de Nederlandse jongeren is voor een algeheel verbod op vapen. Dat blijkt uit een representatieve peiling van Unicef onder jongeren van 10 tot 18 jaar in Nederland. Uit die peiling blijkt ook dat een groot deel van de jongeren niet op de hoogte is van de voornaamste risico's die vapen met zich meebrengt.

Online gokken is verboden voor minderjarigen. Toch gokt 1 op de 15 middelbare scholieren online voor geld. Dit blijkt uit de ScholierenMonitor 2023 van het Trimbos-instituut: een terugkerend onderzoek naar middelengebruik, digitaal gedrag en mentale gezondheid in het basis- en voortgezet onderwijs (10-16 jaar). De monitor laat verder zien dat het gebruik van vapes onder scholieren hoog ligt, het gebruik van lachgas gedaald is en het gebruik van andere drugs onveranderd is vergeleken met eerdere jaren.

Naast de Inspectie van het Onderwijs bezoekt ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) scholen en onderwijsinstellingen. Deze inspectie houdt onder andere toezicht op het rookverbod, de veiligheid van speeltoestellen en voedselveiligheid in kantines. Meestal komt de NVWA onaangekondigd langs.

Elektronische sigaretten zijn populair onder leerlingen en studenten. 21,7 procent van de jongeren (tussen de 12 tot en met 25 jaar) gebruikte in het afgelopen jaar een e-sigaret. Dit blijkt uit de Jongerenmonitor tabaks- en nicotineproducten van het Trimbos-instituut, een onderzoek onder 4732 Nederlandse jongeren dat in oktober uitkwam. Hiermee rijst de vraag: ‘Hoe ga je als school om met het onderwerp vapen.’ Gezonde School zette het op een rij.