Vormen van samenwerking
Voor de samenwerking tussen school en ouders bestaan verschillende vormen die elk hun eigen waarde hebben. Op deze pagina ligt de focus op de samenwerking tussen professionals en ouders, maar de leerling heeft in al deze vormen ook een plek. Het gaat om een driehoek van ouder-kind-professional. Naarmate het kind ouder wordt, wordt diens aandeel en eigen verantwoordelijkheid groter.
In de samenwerking tussen ouders en school zijn verschillende vormen mogelijk. Door de vorm af te stemmen op de behoefte van ouders en kinderen, kan de school de samenwerking verbeteren. Hoe meer gelijkwaardigheid en wederkerigheid, hoe groter de pedagogische betekenis.
Effecten van samenwerking voor kinderen
Kinderen voelen zich veilig, gezien en gesteund als hun school en hun ouders in alle vormen goed met elkaar samenwerken. Dat geeft hen meer zelfvertrouwen en betere relaties met de leraren en andere leerlingen. Als hun ouders bij school betrokken zijn, vergroot dat ook de motivatie van kinderen om te leren.
Kinderen met ouders die actief betrokken zijn bij hun school halen gemiddeld hogere cijfers en hebben een grotere kans om school af te maken. Vooral voor kinderen uit gezinnen met een lage sociaaleconomische status kan een goede samenwerking tussen ouders en school helpen om het welbevinden van kinderen te verhogen en eventuele leerachterstanden te compenseren.
Een inspirerend voorbeeld van scholen die bewust inzetten op de samenwerking met ouders zijn de familiescholen. Lees meer hierover in het magazine Samen groeien in de Familieschool.
Succesfactoren in de samenwerking
Het verschilt per school wat werkt in de samenwerking tussen ouders en school.
Onderzoek wijst op drie soorten factoren die bijdragen aan de samenwerking tussen ouders en school. Door aandacht te besteden aan al deze factoren ontstaat een stevige basis voor gelijkwaardige samenwerking:
1. Pedagogische factoren
- Elkaars rol erkennen
- Focus op de brede ontwikkeling van kinderen
- Afstemming thuis en school
- Ouders voelen zich met elkaar verbonden
2. Relationele factoren
- Open en tweezijdige communicatie
- Wederzijds vertrouwen
- Toegankelijk en inclusief
- Oog hebben voor drempels in de samenwerking
- Een plek voor twijfels
3. Structurele factoren
- Professionalisering van leraren
- Structurele inbedding in schoolbeleid
Samenwerken: individueel en collectief
Samenwerking tussen school en ouders gaat verder dan de ontwikkeling van één kind, het draagt bij aan een groter geheel. In de dagelijkse praktijk merken ouders dat zij zich gesteund voelen in de opvoeding. Ze horen erbij, durven vragen te stellen en ervaren dat hun kennis over hun kind ertoe doet. Dat versterkt hun vertrouwen en hun rol als ouder.
Ook voor professionals maakt samenwerking verschil. Door het contact met ouders krijgen zij beter zicht op wat een kind nodig heeft, binnen en buiten school. Dat maakt het werk effectiever en plezieriger. Professionals voelen zich gesteund, staan er minder alleen voor en werken samen aan een gedeelde pedagogische aanpak.
Op een breder niveau ontstaan er netwerken waarin ouders en professionals elkaar ontmoeten en ondersteunen, bijvoorbeeld rond school, kinderopvang of in de wijk. Deze ontmoetingen zorgen voor meer onderlinge betrokkenheid en sociale steun. Zo groeit de verbondenheid tussen gezinnen, school en buurt, en ontstaat een stevige pedagogische basis waarin kinderen zich veilig en kansrijk kunnen ontwikkelen.
Bron: Nederlands Jeugdinstituut.
