Groen

Kinderen in kwetsbare situaties hebben de meeste baat bij natuur. Dat blijkt uit een review van 123 studies door onderzoekers van de University of Illinois Urbana-Champaign. De onderzoekers bevelen aan: zorg voor meer natuur op plekken waar kinderen dagelijks komen, zoals schoolpleinen.

De gemeente Wageningen is uitgeroepen tot winnaar van de Gouden Wortel 2026, de nationale prijs voor gemeenten die zich uitzonderlijk inzetten voor schooltuinonderwijs. De erkenning, afkomstig van de Alliantie Schooltuinen en het programma Jong Leren Eten, werd op vrijdag 22 mei 2026 feestelijk overhandigd aan wethouder Erik-Jan Bijleveld op OBS de Tarthorst.

Maar liefst zeven gemeenten hebben zichzelf genomineerd voor de Gouden Wortel: Apeldoorn, De Bilt, Harlingen, Leiden, Middelburg, Wageningen en Westland. Met deze verkiezing zetten Alliantie Schooltuinen en Jong Leren Eten gemeenten in het zonnetje die zich inzetten voor schooltuinieren. Op 22 mei wordt de winnaar bekendgemaakt. Ook wordt de publieksprijs uitgereikt.

Maar liefst 85% van de kinderen geeft wroeten een 6 of hoger. Bij wroeten denken kinderen aan termen als ‘leuk’ (51%), ‘speels’ (36%) en ‘natuur ontdekken’. De helft van de kinderen (50%) denkt dat wroeten hen blij of rustig maakt. Ruim vier op de vijf kinderen (81%) geeft aan een schooltuin (heel) belangrijk te vinden. De uitkomsten komen uit een peiling onder 409 basisschoolkinderen, uitgevoerd door Market Response in de aanloop naar de Week van de Schooltuin (18-22 mei).

Dankzij de Schoolpleinen Revolutie Drenthe, een initiatief van IVN Natuureducatie, SportDrenthe en Stichting Kunst & Cultuur, kunnen dertien Drentse basisscholen de komende twee jaar hun schoolplein vernieuwen. De scholen ontvangen voor hun plannen een financiële bijdrage van 20.000 euro van de provincie Drenthe.

Onlangs vond in Middelburg de kick-off plaats van de Groene Revolutie Schoolpleinen in Zeeland. Tijdens de kick-off in Middelburg ontvingen de acht geselecteerde basisscholen hun voucher om het schoolplein te vergroenen. Met deze voucher gaan de scholen hun grijze tegelplein omtoveren tot een natuurrijke speel- en leeromgeving.

Groep 8-leerlingen willen dat natuur-, techniek- en aardrijkskundeonderwijs een stuk praktischer wordt. Dat blijkt uit een nieuwe landelijke peiling van de Onderwijsinspectie. Veel lessen binnen het leergebied ‘Mens en natuur’ bestaan nu vooral uit luisteren naar de leerkracht of werken uit een boek, terwijl leerlingen juist graag willen experimenteren, ontdekken en zelf dingen proberen.

Drie basisscholen in Nijmegen transformeren in 2026 hun versteende schoolplein tot een groene, speelse en leerzame omgeving. Met minder tegels en meer natuur ontstaan plekken waar kinderen kunnen bewegen, ontdekken en leren. De gemeente Nijmegen ontvangt hiervoor € 90.000,- subsidie uit het landelijke programma Gezonde Schoolpleinen van IVN Natuureducatie en Jantje Beton.

Brabantse scholen die hun schoolplein willen vergroenen, kunnen vanaf 1 april 2026 opnieuw een aanvraag indienen voor de regeling Schoolpleinen van de Toekomst. Samen met het Cultuurfonds Noord-Brabant en de waterschappen Aa en Maas, De Dommel en Brabantse Delta stelt de provincie Noord-Brabant dit jaar samen € 250.000 beschikbaar. De regeling is er nadrukkelijk niet alleen voor basisscholen maar ook voor middelbare scholen en mbo-instellingen.

Ook in 2026 kunnen gemeenten weer meedingen naar de Gouden Wortel. Met deze verkiezing zetten Alliantie Schooltuinen en Jong Leren Eten gemeenten in het zonnetje die zich inzetten voor schooltuinieren. Al meer dan 100 jaar dragen schooltuinen bij aan gezond eten, natuurbeleving en biodiversiteit. Gemeenten spelen daarin een onmisbare rol – en die mag gezien worden. De Gouden Wortel wordt uitgereikt tijdens de Week van de Schooltuin (18 t/m 22 mei 2026). Dan wordt bekend wie de gemeente Almere opvolgt. De Gouden Wortel wordt voor de vijfde maal uitgereikt.

Van 18 tot en met 22 mei 2026 organiseert de Alliantie Schooltuinen de Week van de Schooltuinen. Daarbij staat de bodem centraal. Een van de initiatieven tijdens de week is de Nationale Wroetchallenge, waarbij kinderen en volwassenen worden verbonden met de bodem om te ervaren dat ‘vies’ gezond is. Op 11 maart is er een online inspiratiebijeenkomst.

Kinderen op scholen met een groen schoolplein kunnen zich beter concentreren en vertonen socialer gedrag. Dat blijkt uit een vervolg op het langjarige project de Gezonde Basisschool van de Toekomst. Het was al gebleken dat kinderen gezonder worden als ze op school gezond lunchen, gevarieerd bewegen en in de klas leren over gezond gedrag. Dankzij de recente pilotstudie van de Universiteit Maastricht en Universiteit Hasselt is nu ook helder dat het vergroenen van schoolpleinen een efficiënte manier is om de gezondheid en het welzijn van kinderen te stimuleren.

In Zuid-Holland krijgt het schooltuinieren een extra boost. Met ondersteuning vanuit de Provincie Zuid-Holland slaan de Alliantie Schooltuinen en Jong Leren Eten Zuid-Holland de handen ineen om nóg meer scholen toegang te geven tot schooltuinonderwijs. Het project ‘Schooltuinboost Zuid-Holland’ loopt tot eind 2026. Penvoerder van het project is IVN Natuureducatie, een van de initiatiefnemers van de Alliantie Schooltuinen.

Ruim 70 Zeeuwse scholen ontvingen de afgelopen jaren vouchers voor het groener maken van hun schoolplein. De voucher biedt scholen een steuntje in de rug om hun groene schoolplein te realiseren. Ook dit jaar stelt IVN weer vouchers beschikbaar voor scholen om te vergroenen. De inschrijving sluit op zondag 8 maart 2026.

Sinds 14 oktober 2025 is de pilot Pientere Schoolpleinen in Noord-Brabant bezig. Op die dag werden de eerste sensoren op het schoolplein van OLV Lyceum in Breda geplaatst. De pilot brengt natuur, data en onderwijs samen en wil jongeren bewust maken van het belang van een groene en waterbewuste leefomgeving.