Veiligheid

Jaarlijks organiseert Stichting School & Veiligheid de Week tegen Pesten in september. Want het begin van het schooljaar is hét moment om te werken aan een veilig en positief schoolklimaat. Dit jaar is de week van 21 tot 25 september 2026. Het thema is ‘Een plek voor iedereen! Toch?’. Want een school is pas veilig als iedere leerling zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.

Onderzoek in opdracht van Stichting School en Veiligheid laat zien dat onderwijsprofessionals in het mbo steeds vaker invloed van online ontwikkelingen, maatschappelijke onzekerheid en groepsdynamiek van de manosfeer ervaren in het mbo. De professionals in het mbo maken zich zorgen en vragen zich af wat dit betekent voor de sociale veiligheid in het mbo. De website klimmbo zet het op een rijtje en benoemt aandachtspunten.

Slechts een kwart van de basisschoolkinderen fietst elke dag naar school. Ook leren fietsen op jonge leeftijd is niet voor alle kinderen vanzelfsprekend. Dit blijkt uit twee onderzoeken van het Mulier Instituut.

Ouders en onderwijsprofessionals moeten op een niet-veroordelende manier het gesprek met jongeren aangaan over de manosphere. Dat zegt Marielle Balledux van het Nederlands Jeugdinstituut in een reactie op het onderzoek van Stichting School & Veiligheid waaruit blijkt dat onderwijsprofessionals in het voortgezet onderwijs zich zorgen maken over de invloed van de manosphere op jongens.

De Fietsersbond en Wandelnet hebben in het kader van het project Veilige Beweegvriendelijke Schoolomgeving een Handleiding voor het realiseren van een schoolstraat uitgebracht. Met de handleiding inclusief stappenplan realiseer je als school gemakkelijker een tijdelijke Schoolstraat voor drie maanden. Aanpassing van wetten en regels is niet nodig, toestemming van de gemeente is voldoende.

Nieuw onderzoek van IPSOS I&O in opdracht van de Stichting School & Veiligheid laat zien dat de invloed van de manosfeer steeds vaker merkbaar is op Nederlandse scholen – en dat dit gevolgen heeft voor de sociale veiligheid van leerlingen én personeel.

Leraren geschiedenis en maatschappijleer krijgen geregeld reacties en vragen van leerlingen met onjuiste feiten over de Holocaust. Vooral desinformatie en een toename van AI op sociale media speelt hierbij een grote rol. Stichting School & Veiligheid geeft leraren en scholen concrete handvatten om desinformatie te leren herkennen.

Je kunt als onderwijsprofessional te maken krijgen met jongens die interesse hebben in de manosphere. Dit is een online netwerk van websites, fora, sociale media-accounts en podcasts waarin mannelijkheid en de positie van mannen centraal staan. Het Nederlands Jeugdinstituut heeft een pagina samengesteld, waarop je kunt lezen hoe je deze jongens kunt ondersteunen.

Op school leren leerlingen niet alleen (vak)kennis en sociale vaardigheden. Ze krijgen ook ideeën mee over hoe meiden en jongens zouden moeten zijn en zich zouden moeten gedragen. Deze gendernormen leven in de samenleving én op school. Ze beïnvloeden hoe veilig leerlingen zich voelen en welke keuzes zij durven maken. In dit artikel leggen beleidsadviseurs Martje en Melissa van Stichting School & Veiligheid uit wat gendernormen zijn en wat ze betekenen voor de sociale veiligheid, ontwikkeling en gelijke kansen van leerlingen en studenten.

In 2025 boden minder basisscholen schoolzwemmen aan dan in 2021. Dit percentage daalde van 26 procent naar 21 procent. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut.

Kinderen vinden lopend of met de fiets naar school gaan gezelliger dan met de auto. Hoewel 80% van alle basisschoolkinderen niet verder dan drie kilometer bij school vandaan woont, kiezen sommige ouders er toch voor om hun kind met de auto naar school te brengen. Best gek. Lopend en fietsend naar school moet weer normaal gaan worden. Daarom presenteert Veilig Verkeer Nederland aan alle papa’s en mama’s zes voordelen!

Een sociaal veilige school vormt de basis voor goed onderwijs en het welzijn van leerlingen. Leerlingen ontwikkelen zich beter wanneer zij zich gezien, gehoord en veilig voelen. Werken aan sociale veiligheid vraagt inzet in de klas én in het schoolbeleid. Daarom zijn er via Stichting School & Veiligheid twee praktische handreikingen beschikbaar: één voor leraren en één voor schoolleiders. Beide bieden concrete handvatten om het schoolklimaat veiliger te maken.

Jongeren ervaren steeds meer polarisatie. Vier op de vijf vinden dat meningen steeds verder uit elkaar liggen en dat mensen negatiever denken over anderen met een andere opvatting. Ook zien jongeren op sociale media steeds vaker harde en extreme uitspraken voorbijkomen. Dat blijkt uit het onderzoek Jongerenperspectief op polarisatie van YoungXperts. Het onderzoek is ook voor onderwijsprofessionals interessant.

Krijg je als school te maken met een pestsituatie? Samen met Universiteit Utrecht en KiVa ontwikkelde de Stichting School & Veiligheid een systematische aanpak die je helpt inzicht te krijgen in de functie van pestgedrag en je handelen daarop af te stemmen. Je leest er alles over in ‘Vijf stappen om in te grijpen bij pesten’.

Op de Internationale Dag van het Onderwijs, op 24 januari, staat het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) stil bij het belang van onderwijs voor de ontwikkeling van kinderen én voor de samenleving als geheel. De school is een centrale plek in het leven van kinderen en jongeren en vormt samen met ouders en de omgeving de pedagogische basis. Daarover lees je meer op de pagina’s van het NJi over het thema Sterke basis in en rond school.