Hoe kun je als onderwijsprofessional een lhbti+ leerling ondersteunen in het basisonderwijs? Gendi, een initiatief van de Stichting School & Veiligheid, geeft zes tips.
1 Laat zien dat je open staat voor vragen over gender- en seksuele diversiteit
Je kunt als leerkracht goed laten zien dat je open staat voor een gesprek over gender- en seksuele diversiteit door een poster op te hangen in de klas, ‘roze’ verhalen voor te lezen, of een inclusief voorbeeld in de les te geven, bijvoorbeeld over twee moeders/vaders in plaats van een vader en een moeder. Wanneer je het moeilijk vindt om hierover te praten, is het belangrijk om je eigen grens aan te geven, maar tegelijkertijd je leerling te ondersteunen.
Geef zorgvuldig aandacht aan de ervaringen van een leerling die een persoonlijk verhaal vertelt. Persoonlijke verhalen maken de sfeer veiliger. Daarnaast maken de persoonlijke verhalen het lastig om iemand simpelweg te veroordelen; iemand leren kennen is een van de beste manieren om stereotype beelden te verminderen.
2 Sluit aan bij de belevingswereld van kinderen
Neem de eigen woorden en zinnen van leerlingen als uitgangspunt. Zoek aansluiting bij hun belevingswereld door een nieuwsgierige, geïnteresseerde houding ten aanzien van wat hen bezighoudt als het gaat om seksualiteit, relaties en gender. Zeg niet tegen je leerling dat diversiteit geen probleem is. Lhbti+-kinderen kunnen zich afvragen of ze wel geaccepteerd worden. Erken als leerkracht de mogelijkheid van die worsteling.
3 Zet het welbevinden van je leerlingen centraal
Wanneer je met je leerlingen praat is het belangrijk om hun welbevinden centraal te stellen. Dit zorgt ervoor dat zij zich optimaal en veilig kunnen ontwikkelen. Twee tips:
4 Neem een leerling voor persoonlijke vragen apart, anders kan het onveilig voelen
Heeft een leerling vragen die te ver voeren voor een klassikaal gesprek, bied dan aan om er later samen over verder te praten. Meteen een mooie kans om tegen alle leerlingen te zeggen dat ze bij je langs mogen komen als ze ergens één op één over willen praten. Je kunt ook het klassikale gesprek stoppen en op een ander moment bepaalde leerlingen één op één hierover aanspreken. Zeg wat je voelt. En laat merken dat je het belangrijk vindt dat de leerling zich goed voelt. Je kunt hierbij bijvoorbeeld zeggen dat je je zorgen maakt.
5 Laat het aan de leerling wanneer en hoe deze vertelt over gender-, sekse- of seksuele diversiteit
Toon respect voor het moment en de manier van praten over onderwerpen omtrent gender- en seksuele diversiteit. Lhbti+-leerlingen zijn niet zichtbaar in hun identiteit. Daarom kunnen ze zich onzeker voelen over hoe ze overkomen als ze hierover praten. Idealiter biedt een basisschool een sfeer waarin leerlingen geen coming-out nodig hebben, omdat ze hun gevoelens altijd op een vanzelfsprekende manier kunnen uiten.
6 Zorg dat je weet via welke weg je leerlingen kunt helpen met extra ondersteuning
Een lhbti+ leerling ondersteunen vraagt soms om meer. Het is handig als je Zorg dat je weet naar welke instanties je kunt doorverwijzen op het moment dat je leerling specifiekere zorg nodig heeft, en hoe. Gendi heeft een wegwijzer gemaakt. Betrek hier uiteraard de ouders en eventueel vertrouwenspersoon bij. Het is het beste als je deze vervolgstappen als school preventief en beleidsmatig hebt opgesteld.
Over Gendi
Gendi is een initiatief van de Stichting School & Veiligheid. De website www.gendi.nl voorziet onderwijsprofessionals uit het primair- en voortgezet onderwijs en mbo van inspiratie, kennis, tips en (les)materialen om ruimte te geven aan gender- en seksuele diversiteit in de klas, op school en in het team. Met als doel dat de school een veilige plek is waar iedereen zichzelf kan zijn.