Wat is de manosfeer?

De manosfeer is een verzamelnaam voor online influencers, platforms en community’s die zich richten op mannelijkheid en man-vrouwverhoudingen. In deze content worden vaak duidelijke rolpatronen gepresenteerd: de succesvolle, dominante man en de ondergeschikte vrouw. Bekende figuren spelen hierin een zichtbare rol, maar de ideeën verspreiden zich ook via sociale media, memes en game- en sportcultuur.

Gender, groepsdynamiek en sociale veiligheid

Onderzoek in opdracht van Stichting School en Veiligheid laat zien dat onderwijsprofessionals steeds vaker invloed van online ontwikkelingen, maatschappelijke onzekerheid en groepsdynamiek ervaren in het mbo. In veel klassen gaat het om een kleine groep studenten die vrouwonvriendelijke of sterk conservatieve uitspraken doet en vaak een hoge status heeft, waardoor zij de toon zetten. Dit raakt de sociale veiligheid: gesprekken vallen stil en studenten houden zich in of trekken zich terug. Uitspraken over genderrollen, relaties en seksualiteit kunnen studenten ongemakkelijk of onveilig laten voelen, waaronder meiden, lhbti‑studenten en jongens die niet passen binnen het dominante machobeeld. Tegelijk ervaren vrouwelijke mbo‑professionals vaker dat hun autoriteit ter discussie staat, wat teams vraagt om aandacht voor sociale veiligheid van zowel studenten als professionals.

Wat betekent dit voor het mbo?

Voor mbo-scholen raakt dit thema direct aan de zorgplicht voor sociale veiligheid. Studenten moeten zich veilig voelen om te leren, zichzelf te zijn en hun mening te geven. De invloed van de manosfeer kan dat onder druk zetten, zeker als signalen niet worden herkend of besproken.

Tegelijkertijd ligt er een belangrijke kracht bij het mbo: de relatie tussen docent en student. Veel mbo-professionals geven aan dat zij een goede band hebben met hun studenten. Juist vanuit die relatie kunnen grenzen worden gesteld en lastige onderwerpen bespreekbaar worden gemaakt.

Aandachtspunten voor mbo-scholen en teams:

• ​Maak het een teamthema. Bespreek signalen samen en leg vast waar jullie als school voor staan.
• ​Investeer in kennis. Zorg dat teams weten wat de manosfeer is en hoe deze invloed kan hebben op studenten.
• ​Blijf in gesprek. Spreek studenten aan op gedrag, juist vanuit de relatie.
• ​Wees alert op onveiligheid. Let extra op signalen bij meiden, lhbti studenten en studenten die afwijken van dominante groepsnormen.
• ​Ondersteun professionals. Zorg voor ruimte, deskundigheidsbevordering en duidelijke steun vanuit het management.

Tot slot

De invloed van de manosfeer is geen losstaand incident, maar onderdeel van bredere maatschappelijke ontwikkelingen. Voor het mbo vraagt dit om een bewuste en gezamenlijke aanpak, waarin sociale veiligheid centraal staat. Door kennis te delen, het gesprek aan te gaan en gebruik te maken van de sterke pedagogische relatie met studenten, kunnen mbo-scholen voorkomen dat ongelijkwaardige denkbeelden de ruimte krijgen.

Bron: Klimmbo.

Lees ook: Invloed van de manosfeer merkbaar in de klas: scholen bezorgd over sociale veiligheid