Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren ontvangt de laatste jaren op de Examenklachtenlijn steeds vaker klachten dat de druk bij leerlingen te hoog oploopt. Daarom kunnen leerlingen er nu niet alleen terecht voor inhoudelijke en praktische vragen over examens, maar ook voor een luisterend oor en advies van experts van In je bol, een hulpplatform voor 16- tot 27-jarigen met mentale klachten.
Het vmbo-bb en -kb zijn al begonnen met enkele examens. De andere schoolniveaus beginnen op 8 mei, net als de Examenklachtenlijn van het LAKS. Het feit dat de Examenklachtenlijn de laatste jaren steeds vaker klachten krijgt over te hoge druk voor leerlingen past in een bredere trend over toegenomen prestatiedruk. Zo bleek uit cijfers van het Trimbos-instituut dat het aantal middelbare scholieren dat prestatiedruk ervaart in 22 jaar bijna is verdrievoudigd. In 2001 was dit 16 procent, in 2023 45 procent.
Marielle Balledux van het Nederlands Jeugdinstituut ziet hetzelfde, zo laat ze tegenover Nu.nl weten: “We hebben als maatschappij op enig moment iets raars gedaan: we zijn de druk enorm gaan opvoeren. Al die toetsen zijn geen garantie dat kinderen de stof echt onthouden. Waarom willen we al dat kortetermijnstampen? Is het een drang om zo veel mogelijk te monitoren?” Fouten maken lijkt tegenwoordig not done, zegt Balledux. “Terwijl het bij het leven hoort. Leren doe je met vallen en opstaan, dat lijken we te zijn vergeten.”
Andere opties
Dirk-Jan van Dijk, projectleider Toetsdruk bij de VO-raad, laat bij Nu.nl weten dat de prestatiecultuur niet zomaar is aan te passen, maar dat er wel initiatieven bij scholen zijn die een begin ermee maken. “Op elke school staat het thema ‘druk’ nu wel op de radar, al is nog niet iedereen overtuigd dat het anders moet. Wij helpen scholen onder andere om erover in gesprek te gaan met leerlingen. Dan kijken ze samen hoe het anders kan.” Opties zijn volgens Van Dijk onder meer: toetscijfers alleen op vooraf aangekondigde tijdstippen publiceren; het aantal toetsen verkleinen; diverser toetsen.
Balledux doet ook een suggestie over het plannen van de toetsweek: doe dat niet meteen na een vakantie. “Mijn werkgever zegt toch ook niet tegen mij: je hebt nu vrij, maar dat rapport moet maandag af zijn? Maar van onze kinderen verwachten we dat wel.”