mediawijsheid

De Onderwijsinspectie wil dat de overheid een verbod op social media gaat verkennen voor kinderen tot 15 jaar. Een wettelijk verbod kan ouders en scholen volgens de Onderwijsinspectie ondersteunen in het beschermen van kinderen. Het verbod is een van de twee aanbevelingen op het punt Veiligheid in ‘De Staat van het Onderwijs 2026’.

Een op de vijf kinderen tot en met 6 jaar gebruikt vier, vijf of zelfs zes digitale apparaten of meer. De tv wordt het meest gebruikt, daarna de tablet en de smartphone. Dat blijkt uit het Iene Miene Media-onderzoek van Netwerk Mediawijsheid. Rebecca Wald (NJi): “Meer schermen zorgen voor meer schermtijd en dat maakt het lastiger voor ouders om bij te houden.”

In de aanloop naar de Week van de Mediawijsheid – 7 tot en met 14 november 2025 – vinden er allerlei activiteiten plaats. Een daarvan is de theatervoorstelling Nooit meer pauze! Daarin gaat het over scholieren die praten over opgroeien in digitale systemen en wat volwassenen daar niet aan begrijpen. De voorstelling maakt deel uit van de Privacyrede 2025.

Van 7 tot en met 14 november vindt de Week van de Mediawijsheid plaats. Uitgangspunt is bewuster omgaan met je schermen. Zodat het overzichtelijk blijft, je schermgebruik in balans is, jezelf controle hebt en het niet je hele leven beheerst. Op de website van Mediawijsheid staat al allerlei nuttige informatie.

Kinderen van 0-6 jaar besteden minder tijd aan digitale media dan vorig jaar. Maar met een gemiddelde van bijna anderhalf uur per dag is dit nog steeds meer tijd dan aanbevolen wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dit blijkt uit de Iene Miene Media-monitor van Netwerk Mediawijsheid, in het kader van de Media Ukkie Dagen. De Media Ukkie Dagen vonden in 2025 plaats van 4 tot en met 11 april.

In Australië is een verbod op socialemediagebruik voor kinderen onder de 16 inmiddels een feit. In Europa wordt er door een aantal landen met interesse naar vergelijkbare maatregelen gekeken. En ook in Nederland gaan stemmen op voor een socialemediaverbod voor jonge gebruikers. Geert van der Veen van Netwerk Mediawijsheid beschrijft de situatie en laat experts aan het woord.

Young Impact en JOGG lanceerden onlangs, samen met JOGG-ambassadeur Juvat Westendorp, de nieuwe lesmodule #OntduikDeFuik. De lesmodule helpt jongeren weerbaarder te maken tegen online verleidingen zoals reclames voor ongezonde producten.

Van 8 tot en met 15 november 2024 vindt de Week van de Mediawijsheid plaats. De themaweek staat de komende drie jaar in het teken van de digitale balans. In 2024 is het hoofdthema: gezond schermgebruik.

De meeste scholen voor basis-, voortgezet en speciaal onderwijs hebben beleid om mobiele telefoons uit de klas te verbannen. Dat meldt het ministerie van OCW op basis van een peiling van het Kohnstamm Instituut. Vincent Fafieanie van het Nederlands Jeugdinstituut adviseert scholen om leerlingen te begeleiden bij hun toegenomen sociale contacten.

De Week van de Mediawijsheid 2024 vindt plaats van 8 t/m 15 november. De voorbereidingen gaan van start en daar hebben we jou bij nodig! Meer weten over het thema, de campagne en hoe je kan bijdragen? Kom naar de digitale kick-off op donderdag 27 juni 2024.

Gemiddeld zitten jongeren 6,5 uur per dag op hun smartphone. Voor een kwart is dit zelfs meer dan 8 uur. Onderzoek van UvA-promovendus Teun Siebers bevestigt nu dat jongeren meer afleiding ervaren op momenten dat ze ook meer social media gebruiken. Ook zorgen social media en game-apps op de telefoon voor het slapengaan voor een slechtere nachtrust. Zorgelijk, volgens Siebers: “Het is een kwetsbare groep waarvan de mate waarin social media ze afleidt van taken gek genoeg nog niet veel onderzocht is.” Het onderzoek van Siebers is ook voor onderwijsprofessionals interessant.

Sinds 1 januari van dit jaar geldt het mobieltjesverbod op middelbare scholen. De groep ouders die positief is over het verbod op mobieltjes in de klas is het afgelopen jaar gestegen van 61% naar ruim 80%. Ook is de steun toegenomen voor een verbod op mobieltjes in de hele school, al is deze groep kleiner. Een kleine meerderheid van 54% geeft aan hierachter te staan, ten opzichte van 36% voor de invoering. Bovendien zien ouders een positief effect van de nieuwe regels op hun kinderen. Dit blijkt uit een recente peiling onder 544 ouders in het Landelijk Ouderpanel van Ouders & Onderwijs.

Als het om mediaopvoeding gaat, voelen professionals in onder meer onderwijs en kinderopvang zich vaak onvoldoende bekwaam om ouders te adviseren. Maar professionals hebben de benodigde kennis allang in huis, benadrukt Nick van Hummel, adviseur bij het Nederlands Jeugdinstituut. “Mediaopvoeding vraagt grotendeels hetzelfde van ouders als de rest van de opvoeding. Vergelijk mediaopvoeding met leren fietsen. Dan is het belang van mediaopvoeding voor ouders makkelijker te begrijpen. Daarna is het je rol als professional om die mediaopvoeding te stimuleren. Zonder oordeel, en vanuit interesse.”

Van 5 t/m 12 april vinden de Media Ukkie Dagen 2024 plaats. Tijdens de Media Ukkie Dagen wordt extra aandacht besteed aan mediaopvoeding voor kinderen van 0 t/m 6 jaar. De Media Ukkie Dagen zijn ook van belang voor professionals in de kinderopvang en het basisonderwijs.

Ruim twee derde van alle vo-scholen (71,7 procent) verwachten een zeer positief of positief effect van de nee-tenzij regeling voor smartphones op het welbevinden van leerlingen en het school- en klasklimaat. Ruim een kwart (27,3) procent verwacht een neutraal effect. Dat blijkt uit de nulmeting van de onderzoeksbureaus Kohnstamm en Oberon die in december 2023 is gedaan onder 587 scholen.