Welbevinden

Onlangs is in Arnhem voor de derde keer een Nooit-Alleen-Steen op een schoolplein van een basisschool gelegd. Na de Johannesschool en De Troubadour was het nu de beurt aan De Laarakker. De Nooit-Alleen-Steen is een idee van Jaece (11), leerling van de Johannesschool in Arnhem, en bedoeld tegen eenzaamheid en buitensluiting.

Veel ouders, opvoeders en professionals maken zich zorgen over de invloed van sociale media op het welbevinden van kinderen. De wetenschap doet veel onderzoek naar de mogelijke effecten. Het Nederlands Jeugdinstituut zet op een rij wat bekend is over de rol van social media, de effecten die het kan hebben op welbevinden en waarom de wetenschap moeilijk één duidelijke conclusie kan trekken. Het overzicht is ook voor onderwijsprofessionals interessant.

Voor de Kennisrotonde van het Kennisinstituut Onderwijs beantwoordden Annabel Vaessen, Merel de Wit (kennismakelaars) en Esmée Lalihatu (antwoordspecialist) deze vraag.

Jaarlijks organiseert Stichting School & Veiligheid de Week tegen Pesten in september. Want het begin van het schooljaar is hét moment om te werken aan een veilig en positief schoolklimaat. Dit jaar is de week van 21 tot 25 september 2026. Het thema is ‘Een plek voor iedereen! Toch?’. Want een school is pas veilig als iedere leerling zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.

Niet ieder kind krijgt van huis uit hetzelfde mee en groeit op met dezelfde kansen op welbevinden. Terwijl juist het welbevinden een belangrijke voorwaarde is om goed te kunnen leren. Met welbevinden bedoelen we dat een leerling lekker in zijn of haar vel zit, zich sociaal verbonden voelt en mentaal en emotioneel in balans is. Hoe zorg je er als school voor dat alle leerlingen gelijke kansen hebben op welbevinden? Anna de Haan en Ines Roessink, adviseurs bij Pharos en betrokken bij Welbevinden op School, delen inzichten en een aantal tips in onderstaande blog.

Het Nederlands Jeugdinstituut pleit voor een aanpak van platforms en hun businessmodel in plaats van een leeftijdsgrens voor social media. Het NJi reageert daarmee op de beslissing van het Verenigd Koninkrijk dat in navolging van Australië, Griekenland en Canada komt met een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar.

Benut de intrinsieke motivatie van deze generatie, Maak gezondheid en welbevinden structureel onderdeel van het onderwijs en Sluit aan bij de leefwereld van leerlingen. Dat zijn drie van de zeven adviezen die Scholierenraad LAKS geeft aan de Gezonde School.

Onderzoek in opdracht van Stichting School en Veiligheid laat zien dat onderwijsprofessionals in het mbo steeds vaker invloed van online ontwikkelingen, maatschappelijke onzekerheid en groepsdynamiek van de manosfeer ervaren in het mbo. De professionals in het mbo maken zich zorgen en vragen zich af wat dit betekent voor de sociale veiligheid in het mbo. De website klimmbo zet het op een rijtje en benoemt aandachtspunten.

Van 1 tot en met 7 juni is de Week van de Mentale Gezondheid. Volgens Marielle Balledux van het Nederlands Jeugdinstituut gaat mentaal welbevinden bij jongeren over veel meer dan het verminderen van klachten. "Het gaat erom of jongeren zich goed voelen, zich kunnen ontwikkelen en het gevoel hebben dat ze ertoe doen."

Ouders en onderwijsprofessionals moeten op een niet-veroordelende manier het gesprek met jongeren aangaan over de manosphere. Dat zegt Marielle Balledux van het Nederlands Jeugdinstituut in een reactie op het onderzoek van Stichting School & Veiligheid waaruit blijkt dat onderwijsprofessionals in het voortgezet onderwijs zich zorgen maken over de invloed van de manosphere op jongens.

Joas wordt vandaag zes jaar. Dat is te zien aan de zelf geknutselde muts op zijn hoofd, versierd met dinostickers. De juf vraagt de klas om stil te zijn, dan mag Joas naar voren komen. Hij kiest hoe zijn taart op het digibord eruitziet, welk liedje de klas zingt, wie er naast hem op tafel mag staan en welke muziek er daarna gedraaid wordt. Het wordt ´Politiekonijntje´ uit de film Zootropolis. De hele klas danst de polonaise. Joas staat op tafel met knalrode wangen.

Nieuw onderzoek van IPSOS I&O in opdracht van de Stichting School & Veiligheid laat zien dat de invloed van de manosfeer steeds vaker merkbaar is op Nederlandse scholen – en dat dit gevolgen heeft voor de sociale veiligheid van leerlingen én personeel.

Even snel vragen wie er een gymtas mist, een reminder over een studiedag of een discussie over traktaties: groepsapps zijn niet meer weg te denken uit het schoolleven. Hoofdstuk 2 van De Staat van de Ouder 2026 van Ouders & Onderwijs gaat over de voor- en nadelen van groepsapps en over hoe je als ouder hiermee om kunt gaan.

Leraren geschiedenis en maatschappijleer krijgen geregeld reacties en vragen van leerlingen met onjuiste feiten over de Holocaust. Vooral desinformatie en een toename van AI op sociale media speelt hierbij een grote rol. Stichting School & Veiligheid geeft leraren en scholen concrete handvatten om desinformatie te leren herkennen.

Steeds meer jongeren gebruiken kunstmatige intelligentie als virtuele vriend met wie ze hun gevoelens en zorgen bespreken. Dat is aantrekkelijk, maar het brengt ook risico's met zich mee. Hoe kun je daar in het onderwijs op ingaan? Daarover schreef het Nederlands Jeugdinstituut samen met Kennisnet en het Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn een artikel.